ทำอย่างไรเมื่อเข่าลั่น “ก๊อบแก๊บ”

หลายคนอาจเคยได้ยินเสียง “ก๊อบแก๊บ” หรือ “กรอบแกรบ” เวลาลุก เดิน ขึ้นบันได หรือย่อตัว ซึ่งมักจะถูกมองว่าเป็นเพียงเสียงธรรมชาติของร่างกาย แต่ความจริงแล้ว เสียงที่เกิดจากข้อเข่าอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะข้อเข่าเสื่อม ได้เช่นกัน เสียงที่เข่าไม่ควรมองข้าม เพราะอาจบอกได้ว่าข้อเข่าของคุณกำลังมีการเปลี่ยนแปลง หากเข้าใจและใส่ใจตั้งแต่ระยะต้น จะช่วยป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

เสียงก๊อบแก๊บที่เข่าเกิดจากอะไร?

เสียงก๊อบแก๊บในทางการแพทย์เรียกว่า Crepitus ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

1. ฟองอากาศในข้อแตกตัว

• เป็นเสียงที่พบได้บ่อย ไม่เป็นอันตราย
• เกิดจากฟองก๊าซไนโตรเจนที่สะสมในน้ำไขข้อแตกตัวเมื่อข้อเคลื่อนไหว
• มักไม่เจ็บร่วมด้วย
  
  

2. เสียดสีของผิวข้อ

• พบในผู้ที่เริ่มมีการสึกหรอของกระดูกอ่อน
• ผิวข้อที่ไม่เรียบทำให้เกิดเสียงเสียดสีเวลาขยับ
• มักมาพร้อมกับอาการปวดหรือฝืด
  
  

3. เอ็นหรือกล้ามเนื้อเคลื่อนผ่านกระดูก

• เวลายืดหรือหดกล้ามเนื้อบางท่า อาจทำให้เกิดเสียงคล้ายดีด
• หากไม่มีอาการปวดร่วม ส่วนใหญ่มักไม่อันตราย

เสียงก๊อบแก๊บแบบไหนที่ควรกังวล?

• มีเสียงพร้อม อาการปวดเข่า
• มีเสียงบ่อยและรบกวนการใช้ชีวิต
• ร่วมกับอาการ เข่าบวม ร้อน ตึง
• เริ่มสังเกตว่า ข้อเข่าโก่งหรือผิดรูป

ในกรณีนี้ ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะอาจเป็นสัญญาณของ ข้อเข่าเสื่อมในระยะเริ่มต้นหรือระยะก้าวหน้า

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเสียงก๊อบแก๊บที่เข่า

ความเข้าใจผิด: “มีเสียงที่เข่าทุกคนต้องเป็นข้อเข่าเสื่อม”
ความจริง: ไม่ใช่ทุกเสียงจะหมายถึงโรค บางครั้งเป็นเพียงฟองอากาศแตกตัว แต่หากมีอาการปวดร่วมควรตรวจ

ความเข้าใจผิด: “ปล่อยไว้เดี๋ยวก็ดีขึ้นเอง”
ความจริง: หากเสียงเกิดจากข้อเข่าเสื่อม ยิ่งปล่อยไว้นาน การสึกหรอจะเพิ่มขึ้นและอาจถึงขั้นต้องผ่าตัด

ความเข้าใจผิด: “ทานอาหารเสริมก็หาย”
ความจริง: อาหารเสริมเป็นเพียงตัวช่วยเสริม ไม่สามารถทดแทนการรักษาหลัก เช่น กายภาพบำบัด การควบคุมน้ำหนัก หรือการรักษาทางการแพทย์ได้

วิธีดูแลข้อเข่าเมื่อมีเสียงก๊อบแก๊บ

• ควบคุมน้ำหนักตัว ทุกกิโลกรัมที่ลดลงช่วยลดแรงกดที่เข่าได้มาก
• ออกกำลังกายที่ไม่กระแทกเข่า เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน หรือเดินในน้ำ เน้นเสริมกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรง
• ปรับท่าทางการใช้ชีวิต หลีกเลี่ยงการนั่งยอง ๆ ขัดสมาธิหรือนั่งพับเพียบ ใช้บันไดเลื่อนหรือลิฟต์แทนการขึ้นลงบันไดบ่อย ๆ
• กายภาพบำบัด ช่วยเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและลดอาการตึง
• พบแพทย์เพื่อตรวจประเมิน หากเสียงร่วมกับปวดหรือบวม ควรตรวจเพื่อประเมินว่าเป็นข้อเข่าเสื่อมหรือไม่
  
  

เสียง “ก๊อบแก๊บ” ที่ข้อเข่าอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ บางครั้งไม่อันตราย แต่หากมาพร้อมกับอาการปวด บวม หรือข้อผิดรูป อาจเป็นสัญญาณของ **ข้อเข่าเสื่อม** ที่ควรใส่ใจ การพบแพทย์และดูแลอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยชะลออาการและรักษาคุณภาพชีวิตไว้ได้

หากคุณเริ่มมีเสียงก๊อบแก๊บที่เข่าบ่อย ๆ หรือมีอาการปวดร่วมด้วย อย่ามองข้าม ลองเข้าพบแพทย์เฉพาะทางข้อเข่า เพื่อประเมินอาการและรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับคุณที่สุด

ศูนย์โรคกระดูกและข้อ
โทร. 0-2265-7777