การตัดชิ้นเนื้อเพื่อการวินิจฉัยทางพยาธิวิทยา Skin Biopsy

โดยส่วนมากโรคผิวหนังสามารถให้การวินิจฉัยได้จากการซักประวัติ และตรวจผิวหนัง แต่ในบางครั้งอาจจะเป็นต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติมจากชิ้นเนื้อของผิวหนัง เพื่อทำการวินิจฉัยพยาธิสภาพในระดับลึกโดยการส่งตรวจทางจุลพยาธิวิทยา อิมมูโนพยาธิวิทยาและการนำผิวหนังไปทำการเพาะเชื้อ เพื่อให้เกิดความแม่นยำในการวินิจฉัยโรค และวางแผนตัดสินใจในการรักษา โดยวิธีการตัดชิ้นเนื้อมีหลายแบบ ซึ่งแต่ละแบบมีข้อบ่งชี้แตกต่างกัน ได้แก่

Punch biopsy เป็นการตัดชิ้นเนื้อด้วยใบมีดรูปร่างกลม มีหลายขนาดให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมกับขนาดของรอยโรค การตัดชิ้นเนื้อในรูปแบบนี้เป็นวิธีที่มีความสะดวกบาดแผลขนาดเล็กระดับมิลลิเมตร สามารถใช้กับการวินิฉัยโรคส่วนใหญ่ได้ ยกเว้นรอยโรคที่มีพยาธิสภาพค่อนข้างลึกหรือรอยโรคที่กว้างมากๆ โดยหลังทำ จำเป็นต้องได้รับการเย็บปิดแผล และมีโอกาสเกิดแผลเป็นจากการเย็บแผล
Shave biopsy เหมาะสำหรับรอยโรคตื้นที่จำกัดเฉพาะในชั้นผิวหนังแท้ส่วนบนเท่านั้น เช่น กระเนื้อ โดยไม่ต้องเย็บแผล แผลหายได้เอง และโอกาสเกิดแผลเป็นน้อย
Scissors biopsy เหมาะกับรอยโรคที่เป็นติ่งยื่นออกทางผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณ เปลือกตา คอ รักแร้ เช่น ติ่งเนื้อ หูดบางชนิด มักไม่เกิดรอยแผลเป็น เนื่องจากใช้กรรไกรตัดรอยโรคเฉพาะส่วนที่ยื่นออกจากผิวหนังเท่านั้น ส่วนใหญ่แผลหายเร็วใน 3-5 วัน
Elliptical incisional และ ExcisionalBiopsy เป็นการตัดชิ้นเนื้อด้วยใบมีด และจำเป็นต้องมีการเย็บแผล ใช้ในกรณีที่ต้องการชิ้นเนื้อขนาดใหญ่หรือลึก เช่น ไฝ การอักเสบของชั้นไขมัน และรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง เป็นวิธีที่ต้องใช้ความชำนาญ และเวลามากกว่าวิธีอื่น โดย incisional biopsy เป็นการตัดชิ้นเนื้อจากรอยโรคเพียงบางส่วน แต่ excisional biopsy เป็นการตัดรอยโรคออกทั้งหมด

การเตรียมตัวก่อนทำหัตถการ

แพทย์อธิบายให้ผู้ป่วยทราบข้อบ่งชี้ที่ต้องตัดชิ้นเนื้อ ผลลัพธ์ ผลข้างเคียง วิธีการดูแลแผล พร้อมทั้งให้ผู้ป่วยลงลายมือชื่อในใบยินยอม และสอบถามข้อมูลการแพ้ยา
แพทย์ทำการฉีดยาชาก่อนทำหัตถการตัดชิ้นเนื้อ โดยทั่วไปการผ่าตัดใช้เวลาไม่เกิน 30 นาที
ผู้ป่วยที่มีประวัติโรคลิ้นหัวใจ ผ่ตัดลิ้นหัวใจ หรือฝังเครื่องมือต่างๆ ในร่างกายและมีประวัติ bone graft ควรแจ้งให้แพทย์ทราบก่อนการผ่าตัด

ข้อควรปฏิบัติหลังทำหัตถการ

อาการชาที่แผลผ่าตัด จะหายเป็นปกติในระยะเวลาประมาณ 1-2ชั่วโมง
หลังผ่าตัดอาจมีเลือดซึมบ้างเล็กน้อย แต่ถ้าซึมออกมากให้กดตรงบริเวณแผลนานประมาณ 10-20 นาที ถ้าเลือดยังไม่หยุด ให้รีบกลับมาพบแพทย์
ถ้ามีอาการปวดให้รับประทานยา Paracetamol 500 mg 1-2 เม็ด ทุก 4-6 ชั่วโมง ควรหลีกเลี่ยงยาในกลุ่มแอสไพริน เพราะจะทำให้เลือดออกง่าย
แผลจากการตัดชิ้นเนื้อเพื่อการวินิจฉัยนี้เป็นแผลสะอาด โดยทั่วไป ไม่จำเป็นต้องรับประทานยาปฏิชีวนะ แต่ถ้ามีไข้ แผลมีอาการปวด บวม แดง ร้อน หรือมีอาการปวดผิดปกติให้รีบมาพบแพทย์ เพราะอาจเกิดจากการอักเสบของแผลผ่าตัดได้
แผล Shave biopsy ไม่ควรโดนน้ำหรือเหงื่อจนกว่าจะตกสะเก็ด อย่างน้อย 24 ชั่วโมง
แผลเย็บ ไม่ควรโดนน้ำหรือเหงื่อจนกว่าจะตัดไหม

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น

อาการปวดบวมบริเวณแผล ซึ่งส่วนใหญ่จะดีขึ้นเรื่อยๆ ตามเวลา หากรู้สึกปวดบวมมากขึ้น ควรรีบพบแพทย์
อาจมีเลือดซึมจากแผล
การอักเสบ ติดเชื้อ โดยเฉพาะตำแหน่งที่อาจสัมผัสเชื้อได้ง่าย เช่น ขา เท้า อวัยวะเพศ รักแร้ ที่ทำให้เกิดอาการปวด บวม หากมีหนองซึม ควรรีบพบแพทย์
แผลแยก แผลหายช้า
แผลเป็นจากการผ่าตัด รวมถึงอาจเกิดแผลเป็นนูน คีลอยด์ในผู้ที่มีความเสี่ยง

หากมีอาการอักเสบรุนแรง อาการผิดปกติ หรือข้อสงสัยใด ๆ กรุณาติดต่อศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง

ศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
โทร. 0-2265-7777

Medical Center: Skin and Cosmetic Center

Publish date desc: 01/02/2026

ดาวน์โหลดเอกสาร