อัลตราซาวด์ดูอะไร ในช่วงสามเดือนแรกของการตั้งครรภ์ ?

1197

การอัลตราซาวด์ เป็นการตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์โดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูงจับภาพอวัยวะหรือส่วนต่าง ๆ ภายในร่างกาย คุณแม่ตั้งครรภ์หลายคนจะคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีว่าการอัลตราซาวด์เป็นการตรวจดูทารกในครรภ์ ซึ่งการตรวจครรภ์ด้วยวิธีนี้มีประโยชน์ต่อการตั้งครรภ์หลายอย่าง วันนี้เรามีข้อมูลเกี่ยวกับการตรวจอัลตราซาวด์ในช่วง 12 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์ ว่าตรวจแล้วคุณแม่จะรู้อะไรบ้าง แล้วทำไมถึงต้องตรวจมาฝากกันค่ะ

คุณแม่เคยสงสัยกันมั้ยคะว่าในช่วง 12 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์ ที่ขนาดทารกในครรภ์ยังเล็กมากๆ อวัยวะต่างๆก็ยังเห็นไม่ชัดเจน คุณหมอตรวจแล้วจะได้ข้อมูลอะไรบ้าง?  แล้วทำไมถึงรีบตรวจเร็วจัง?

จริงๆแล้วการตรวจอัลตราซาวด์เราควรเริ่มตรวจครั้งแรกในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์นี่ล่ะค่ะ เพราะถึงแม้ขนาดของทารกจะยังเล็กมากๆ แต่คุณหมอก็จะได้ข้อมูลที่จำเป็นในการดูแลคุณแม่ตลอดการตั้งครรภ์เลย โดยในช่วงไตรมาสแรกนี้สิ่งที่คุณหมอจะประเมินได้จากการทำอัลตราซาวด์ก็คือ

  • ตำแหน่งของการตั้งครรภ์ ประเมินว่าเป็นการตั้งครรภ์ในมดลูก หรือนอกมดลูก หรือเป็นการตั้งครรภ์บริเวณแผลผ่าคลอดเดิมหรือไม่เพื่อจะได้รักษาได้ทันก่อนจะเกิดอันตรายกับคุณแม่
  • เป็นการตั้งครรภ์ที่ผิดปกติหรือไม่ เช่นเป็นการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก ซึ่งจะเป็นอันตรายกับคุณแม่และต้องรีบรักษา
  • อายุครรภ์ที่แน่นอนของทารกในครรภ์ อายุครรภ์ที่แม่นยำจำเป็นต่อการดูแลทารกในครรภ์เป็นอย่างมาก ช่วยประเมินการเติบโตของทารกในครรภ์ ช่วยกำหนดวันคลอดที่ถูกต้องไม่ให้ก่อนหรือหลังกำหนด และช่วยในการกำหนดเวลาคลอดที่เหมาะสมเมื่อเกิดภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์ได้
  • จำนวนทารกในครรภ์ และชนิดของการตั้งครรภ์แฝด หากมีการตั้งครรภ์แฝด การตรวจประเมินจำนวนของทารกแฝด และชนิดของการตั้งครรภ์แฝด (ครรภ์แฝดที่ใช้รกร่วมกันหรือแยกกัน) มีความจำเป็นอย่างมากในการดูแลระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งจะบอกข้อมูลต่างๆเหล่านี้ได้แม่นยำที่สุดจากการทำ(อัลตราซาวด์)ตั้งแต่ไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์
  • การเต้นของหัวใจของทารกในครรภ์ ประเมินว่ามีการเต้นของหัวใจหรือไม่ และเป็นการเต้นปกติหรือไม่ ทั้งครรภ์เดี่ยวและครรภ์แฝด
  • ความผิดปกติของอวัยวะของทารกในครรภ์ ความผิดปกติบางอย่าง คุณหมอสามารถตรวจพบได้ตั้งแต่ไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ เช่น ภาวะไขสันหลังผิดปกติ ผนังหน้าท้องปิดไม่สนิท ลักษณะแขน/ขา ของทารกที่ผิดปกติ เป็นต้น
  • ความหนาของต้นคอของทารกในครรภ์ (nuchal translucency) จะวัดในช่วงประมาณ 11-14 สัปดาห์ การมีช่องว่างหลังต้นคอทารกหนา มีโอกาสที่ทารกจะมีโครโมโซมผิดปกติ หรือมีหัวใจหรือระบบหลอดเลือด หลอดน้ำเหลืองผิดปกติได้
  • ความผิดปกติของอวัยวะในอุ้งเชิงกรานของมารดา เช่น เนื้องอกมดลูก เนื้องอกรังไข่ เป็นต้น ความผิดปกติเหล่านี้จะประเมินได้ยากขึ้นหากอายุครรภ์มากขึ้นเรื่อยๆเนื่องจากขนาดของทารกและมดลูกที่ขยายตัวนั้นจะบดบังอาการผิดปกติเหล่านี้ได้

จะเห็นได้ว่าการอัลตราซาวด์ในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์นั้น ให้ข้อมูลที่มีประโยชน์เป็นอย่างมาก ดังนั้นคุณแม่ต้องไม่ลืมที่จะรีบมาฝากครรภ์ตั้งแต่เนิ่นๆนะคะ

แพทย์ผู้เขียน

เวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์
ให้คะแนนบทความนี้
[คะแนนบทความนี้: 2.9]
เรายึดมั่นในหลักการรักษาที่ได้มาตรฐานและมีคุณภาพมาอย่างต่อเนื่อง โดยผู้ป่วยทุกรายจะได้รับการดูแลและติดตามผลการรักษาจากคณะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด