โรคประจำตัวแบบไหน เพิ่มความเสี่ยง RSV

ในช่วงที่มีการระบาดของไวรัสทางเดินหายใจ หลายคนอาจคุ้นเคยกับชื่อ “RSV” มากขึ้น แต่สิ่งที่หลายคนยังไม่ทราบคือ ความรุนแรงของโรคนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเชื้อเพียงอย่างเดียว หากยังเกี่ยวข้องกับ “สุขภาพพื้นฐาน” ของแต่ละคนด้วย

โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวบางกลุ่ม เมื่อได้รับเชื้อ RSV อาจมีอาการมากกว่าที่คาดไว้ และฟื้นตัวได้ช้ากว่าปกติ การรู้ว่าโรคประจำตัวแบบใดเข้าข่ายกลุ่มเสี่ยง จะช่วยให้สามารถวางแผนดูแลสุขภาพและสังเกตอาการได้อย่างเหมาะสม

กลุ่มโรคประจำตัวที่เพิ่มความเสี่ยง RSV

1. โรคปอดเรื้อรัง

• หอบหืด (Asthma)
• ถุงลมโป่งพอง (COPD)
• ปอดอักเสบเรื้อรัง

ผู้ที่มีโรคกลุ่มนี้ ระบบทางเดินหายใจมีความไวต่อการอักเสบอยู่แล้ว เมื่อมี RSV เข้ามา จะกระตุ้นให้เกิดอาการไอ หายใจลำบาก หรือหลอดลมตีบได้ง่ายขึ้น
สังเกต: หากไอมากขึ้น หายใจเร็ว หรือมีเสียงหวีด ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

2. โรคหัวใจ โดยเฉพาะโรคหัวใจเรื้อรัง

• หัวใจล้มเหลว
• โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด
• โรคหลอดเลือดหัวใจ

เมื่อร่างกายติดเชื้อ RSV จะทำให้การแลกเปลี่ยนออกซิเจนลดลง ส่งผลให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น ซึ่งอาจทำให้อาการของโรคหัวใจแย่ลงได้

3. เบาหวาน
ผู้ป่วยเบาหวานมักมีภูมิคุ้มกันลดลง ทำให้

• ติดเชื้อได้ง่าย
• หายช้ากว่าปกติ
• มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนมากขึ้น

RSV ในผู้ป่วยเบาหวานจึงอาจมีอาการยืดเยื้อหรือรุนแรงกว่าคนทั่วไป

4. โรคไตเรื้อรัง
โดยเฉพาะผู้ที่ต้องฟอกไต ระบบภูมิคุ้มกันจะอ่อนแอลง ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัส รวมถึง RSV ได้ง่าย และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนสูง

5. ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

• ผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัด
• ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ
• ผู้ใช้ยากดภูมิ

กลุ่มนี้ร่างกายมีความสามารถในการต่อสู้เชื้อลดลง ทำให้ RSV สามารถลุกลามได้รวดเร็ว

6. ผู้สูงอายุ (มากกว่า 60 ปี)
แม้จะไม่มีโรคประจำตัวชัดเจน แต่ภูมิคุ้มกันตามวัยที่ลดลง ทำให้

• ติดเชื้อได้ง่าย
• อาการอาจไม่ชัดเจนในช่วงแรก
• ระยะเวลาการเจ็บป่วยยาวนาน
• มีความเสี่ยงต่อปอดอักเสบ

หากมีโรคร่วมด้วย เช่น เบาหวานหรือโรคหัวใจ ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้น

7. เด็กเล็ก โดยเฉพาะอายุน้อยกว่า 2 ปี

• เด็กคลอดก่อนกำหนด
• เด็กที่มีโรคหัวใจหรือปอด
• เด็กที่น้ำหนักตัวน้อย

ระบบทางเดินหายใจยังพัฒนาไม่เต็มที่ จึงมีโอกาสเกิดอาการรุนแรงได้ง่าย การฉีดป้องกันเชื้อ RSV ในมารดาอายุครรภ์ 32-36 สัปดาห์ สามารถกระตุ้นภูมิต้านทานและส่งผ่านรกไปยังทารก ทำให้ทารกมีภูมิต้านทานตั้งแต่แรกเกิด ช่วยลดความรุนแรงของโรคในเด็กแรกเกิดจนถึงอายุ 6 เดือน

อาการ RSV ที่ควรสังเกต

อาการอาจเริ่มต้นคล้ายหวัดทั่วไป ได้แก่

• ไอ
• น้ำมูก
• มีไข้
• อ่อนเพลีย

แต่ในกลุ่มเสี่ยง อาจพบอาการเพิ่มเติม เช่น
    • หายใจเร็ว
    • หายใจลำบาก
    • มีเสียงหวีด
    • ซึมลง รับประทานอาหารได้น้อย
หากมีอาการเหล่านี้ ควรเข้าพบแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม

การดูแลและป้องกัน RSV สำหรับผู้มีโรคประจำตัว

1. ดูแลโรคประจำตัวให้คงที่

• รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
• พบแพทย์ตามนัด
• ควบคุมระดับน้ำตาล ความดัน หรืออาการโรคให้เหมาะสม

2. ลดโอกาสรับเชื้อ

• ล้างมือสม่ำเสมอ
• หลีกเลี่ยงพื้นที่แออัด
• สวมหน้ากากเมื่ออยู่ในที่เสี่ยง

3. ดูแลสุขภาพโดยรวม

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• รับประทานอาหารครบ 5 หมู่
• ออกกำลังกายตามความเหมาะสม

4. พิจารณาวัคซีนในกลุ่มที่เหมาะสม
ปัจจุบันมีวัคซีน RSV สำหรับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยงบางกลุ่ม ซึ่งสามารถช่วยลดความรุนแรงของโรคได้

RSV เป็นไวรัสที่พบได้บ่อย แต่ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับ “พื้นฐานสุขภาพของแต่ละคน” โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคปอด โรคหัวใจ เบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ควรให้ความสำคัญกับการป้องกันและสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด การดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ และเข้ารับคำแนะนำจากแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ จะช่วยให้รับมือกับ RSV ได้อย่างเหมาะสม

ศูนย์อายุรกรรม
โทร. 0-2265-7777