คำแนะนำการปฏิบัติตัวในการจี้ด้วยความเย็น Cryotherapy
การจึ้ด้วยความเย็น เป็นหัตถการที่ใช้ความเย็นในการรักษาโรคผิวหนัง โดยการใช้ไนโตรเจนเหลวอุณหภูมิ -196 องศาเซลเซียส
ข้อบ่งชี้ในการรักษา
ใช้ในการรักษาหูด กระเนื้อ แผลเป็นนูน เนื้องอกในช่องปาก หูดหงอนไก่ มะเร็งที่ผิวหนังและโรคผิวหนังอักเสบหลายชนิด
การเตรียมตัวก่อนทำหัตถการ
แพทย์ชี้แจงให้ผู้ป่วยทราบถึงข้อบ่งชี้ในการให้การรักษาด้วยวิธีจี้เย็น ผลลัพธ์ผลข้างเคียง วิธีการดูแลหลักการรักษา
- ไม่ควรทำในผู้ที่มีปฏิกริยาภูมิคุ้มกันที่ไวต่อความเย็น เช่น ผู้ป่วยลมพิษที่เกิดจากความเย็น ผู้ป่วยโรค Cryoglobulinemia
- แพทย์จะพ่นไนโตรเจนเหลวที่รอยโรค ขณะเริ่มจับตัวเป็นน้ำแข็งจะมีอาการชา ปวดหรือแสบได้ และเมื่อภาวะที่เป็นน้ำแข็งหายไป อาจจะมีอาการแสบมากขึ้น และอาจมีอาการปวดตามมาได้ โดยทั่วไปจะมีอาการปวดแสบนาน 2-3 ชั่วโมง ในบางรายอาจเป็นต่อเนื่องไปนาน 2-3 วัน
ข้อควรปฏิบัติหลังทำหัตถการ
- ภายหลังการรักษา บริเวณที่ได้รับการรักษาจะเกิดอาการบวมแดงตามมาในช่วงแรก และในการรักษาโรคที่มีความลึก เช่น หูด หรือมะเร็งผิวหนังอาจกลายเป็นตุ่มน้ำพองได้ใน 24 ชั่วโมง หลังจากนั้นตุ่มน้ำจะแห้งเป็นสะเก็ดนั้น เหลือแต่ผิวหนังใหม่ที่มีสีชมพูจาง และสีจะกลับคืนปกติ
- ถ้ากรณีรอยโรคค่อนข้างลึก หลังทำอาจมีโอกาสเป็นตุ่มน้ำพองและบวมมาก ซึ่งอาการจะค่อยๆ หายได้เอง ส่วนใหญ่จะดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์
- หลังการรักษาผู้ป่วยแนะนำให้ดูแลแผลให้สะอาด สามารถสัมผัสน้ำได้ ในกรณีที่เป็นตุ่มน้ำขนาดเล็ก ไม่จำเป็นต้องเจาะออก อาจใช้ผ้าก๊อซบางๆ ปิดไว้ เพื่อป้องกันการเสียดสีและการแตกลอกของตุ่มน้ำ
- ในกรณีที่มีการอักเสบมาก หรือหากเกิดตุ่มน้ำขนาดใหญ่ ควรแพทย์
- หากมีตุ่มน้ำที่แตกออกแล้ว ควรทำความสะอาดแผลด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น เมตาดีน จนกว่าแผลจะแห้งตกสะเก็ด และทายาปฏิชีวนะหลังทำความสะอาดแผลทุกครั้ง เช้า-เย็น จนกว่าสะเก็ดจะหลุดหมด
- ถ้าปวดสามารถทานยาแก้ปวดได้ เช่น พาราเซตามอล
- การใช้ไนโตรเจนเหลวเพียงครั้งเดียวอาจไม่ได้ผล แนะนำให้กลับมาพบแพทย์ซ้ำหลังจากแผลหายสนิท หรือมาพบแพทย์ตามนัด
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
- อาจเกิดรอยขาว หรือรอยดำบริเวณที่ทำการรักษา โดยเฉพาะผู้ที่มีสีผิวคล้ำ
- อาจทำให้เกิดรอยแผลเป็นได้
หากมีอาการอักเสบรุนแรง อาการผิดปกติ หรือข้อสงสัยใด ๆ กรุณาติดต่อศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
ศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
โทร. 0-2265-7777
ข้อบ่งชี้ในการรักษา
ใช้ในการรักษาหูด กระเนื้อ แผลเป็นนูน เนื้องอกในช่องปาก หูดหงอนไก่ มะเร็งที่ผิวหนังและโรคผิวหนังอักเสบหลายชนิด
การเตรียมตัวก่อนทำหัตถการ
แพทย์ชี้แจงให้ผู้ป่วยทราบถึงข้อบ่งชี้ในการให้การรักษาด้วยวิธีจี้เย็น ผลลัพธ์ผลข้างเคียง วิธีการดูแลหลักการรักษา
- ไม่ควรทำในผู้ที่มีปฏิกริยาภูมิคุ้มกันที่ไวต่อความเย็น เช่น ผู้ป่วยลมพิษที่เกิดจากความเย็น ผู้ป่วยโรค Cryoglobulinemia
- แพทย์จะพ่นไนโตรเจนเหลวที่รอยโรค ขณะเริ่มจับตัวเป็นน้ำแข็งจะมีอาการชา ปวดหรือแสบได้ และเมื่อภาวะที่เป็นน้ำแข็งหายไป อาจจะมีอาการแสบมากขึ้น และอาจมีอาการปวดตามมาได้ โดยทั่วไปจะมีอาการปวดแสบนาน 2-3 ชั่วโมง ในบางรายอาจเป็นต่อเนื่องไปนาน 2-3 วัน
ข้อควรปฏิบัติหลังทำหัตถการ
- ภายหลังการรักษา บริเวณที่ได้รับการรักษาจะเกิดอาการบวมแดงตามมาในช่วงแรก และในการรักษาโรคที่มีความลึก เช่น หูด หรือมะเร็งผิวหนังอาจกลายเป็นตุ่มน้ำพองได้ใน 24 ชั่วโมง หลังจากนั้นตุ่มน้ำจะแห้งเป็นสะเก็ดนั้น เหลือแต่ผิวหนังใหม่ที่มีสีชมพูจาง และสีจะกลับคืนปกติ
- ถ้ากรณีรอยโรคค่อนข้างลึก หลังทำอาจมีโอกาสเป็นตุ่มน้ำพองและบวมมาก ซึ่งอาการจะค่อยๆ หายได้เอง ส่วนใหญ่จะดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์
- หลังการรักษาผู้ป่วยแนะนำให้ดูแลแผลให้สะอาด สามารถสัมผัสน้ำได้ ในกรณีที่เป็นตุ่มน้ำขนาดเล็ก ไม่จำเป็นต้องเจาะออก อาจใช้ผ้าก๊อซบางๆ ปิดไว้ เพื่อป้องกันการเสียดสีและการแตกลอกของตุ่มน้ำ
- ในกรณีที่มีการอักเสบมาก หรือหากเกิดตุ่มน้ำขนาดใหญ่ ควรแพทย์
- หากมีตุ่มน้ำที่แตกออกแล้ว ควรทำความสะอาดแผลด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น เมตาดีน จนกว่าแผลจะแห้งตกสะเก็ด และทายาปฏิชีวนะหลังทำความสะอาดแผลทุกครั้ง เช้า-เย็น จนกว่าสะเก็ดจะหลุดหมด
- ถ้าปวดสามารถทานยาแก้ปวดได้ เช่น พาราเซตามอล
- การใช้ไนโตรเจนเหลวเพียงครั้งเดียวอาจไม่ได้ผล แนะนำให้กลับมาพบแพทย์ซ้ำหลังจากแผลหายสนิท หรือมาพบแพทย์ตามนัด
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
- อาจเกิดรอยขาว หรือรอยดำบริเวณที่ทำการรักษา โดยเฉพาะผู้ที่มีสีผิวคล้ำ
- อาจทำให้เกิดรอยแผลเป็นได้
หากมีอาการอักเสบรุนแรง อาการผิดปกติ หรือข้อสงสัยใด ๆ กรุณาติดต่อศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
ศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
โทร. 0-2265-7777
ศูนย์รักษา: ศูนย์โรคผิวหนังและศัลยกรรมตกแต่ง
วัน/เดือน/ปี ที่โพสต์: 01/02/2026
แพทย์ผู้เขียน
นพ. อัครวัฒน์ ชิงชัย
ความถนัดเฉพาะทาง
แพทย์ผิวหนัง





