กินอย่างไรให้รอด ”โรคอุจจาระร่วง”
ในชีวิตประจำวัน เราอาจเลือกอาหารจากความสะดวกหรือความชอบเป็นหลัก แต่ในบางสถานการณ์ “สิ่งที่กินเข้าไป” อาจเป็นตัวแปรสำคัญต่อสุขภาพโดยไม่รู้ตัว
อุจจาระร่วงเป็นโรคติดเชื้อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับอาหารและน้ำที่ปนเปื้อน แม้จะฟังดูเป็นโรคที่พบในบางพื้นที่เท่านั้น แต่ความเสี่ยงสามารถเกิดขึ้นได้หากขาดความระมัดระวังในการเลือกกิน การเข้าใจวิธีเลือกอาหารอย่างถูกต้อง จึงเป็นหนึ่งในวิธีดูแลตัวเองที่ช่วยลดโอกาสการเจ็บป่วยได้
1. กินร้อน คือ เกราะป้องกันด่านแรก
อาหารที่ผ่านความร้อนอย่างทั่วถึงจะช่วยลดโอกาสของเชื้อโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คำแนะนำ
2. น้ำดื่มต้องปลอดภัยเท่านั้น
น้ำเป็นช่องทางหลักของการติดเชื้ออหิวาตกโรค
ควรเลือก
3. เลี่ยงอาหารดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ
อาหารทะเลดิบ ผักที่ล้างไม่สะอาด หรืออาหารปรุงไม่สุก อาจเป็นแหล่งของเชื้อ
อาหารที่ควรระวัง
4. ล้างมือก่อนกินทุกครั้ง
แม้จะเลือกอาหารดี แต่ถ้ามือไม่สะอาด ก็ยังมีความเสี่ยง
คำแนะนำ
5. เลือกร้านอาหารที่ได้มาตรฐาน
ร้านที่มีการจัดการสุขอนามัยดี จะช่วยลดโอกาสการปนเปื้อน
สังเกตง่าย ๆ
1. ดื่มน้ำเกลือแร่ (ORS)
ช่วยทดแทนการสูญเสียน้ำและเกลือแร่
2. กินอาหารอ่อน ย่อยง่าย เช่น
3. หลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นลำไส้ เช่น
หัวใจสำคัญ คือ
ศูนย์อายุรกรรม
โทร. 0-2265-7777
อุจจาระร่วงเป็นโรคติดเชื้อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับอาหารและน้ำที่ปนเปื้อน แม้จะฟังดูเป็นโรคที่พบในบางพื้นที่เท่านั้น แต่ความเสี่ยงสามารถเกิดขึ้นได้หากขาดความระมัดระวังในการเลือกกิน การเข้าใจวิธีเลือกอาหารอย่างถูกต้อง จึงเป็นหนึ่งในวิธีดูแลตัวเองที่ช่วยลดโอกาสการเจ็บป่วยได้
5 หลักการกินให้ปลอดภัย
1. กินร้อน คือ เกราะป้องกันด่านแรกอาหารที่ผ่านความร้อนอย่างทั่วถึงจะช่วยลดโอกาสของเชื้อโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คำแนะนำ
- เลือกอาหารที่ปรุงสุกใหม่
- หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืนหรืออุ่นซ้ำหลายครั้ง
- เน้น “ร้อน สด สะอาด”
2. น้ำดื่มต้องปลอดภัยเท่านั้น
น้ำเป็นช่องทางหลักของการติดเชื้ออหิวาตกโรค
ควรเลือก
- น้ำต้มสุก
- น้ำบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน
- หลีกเลี่ยงน้ำแข็งที่ไม่ทราบแหล่งที่มา
3. เลี่ยงอาหารดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ
อาหารทะเลดิบ ผักที่ล้างไม่สะอาด หรืออาหารปรุงไม่สุก อาจเป็นแหล่งของเชื้อ
อาหารที่ควรระวัง
- กุ้งแช่น้ำปลา
- หอยดิบ
- ส้มตำที่ใช้น้ำไม่สะอาด
- น้ำจิ้มที่ใช้เพิ่มรสชาติของอาหาร ที่มีส่วนประกอบที่ไม่ผ่านความร้อน
4. ล้างมือก่อนกินทุกครั้ง
แม้จะเลือกอาหารดี แต่ถ้ามือไม่สะอาด ก็ยังมีความเสี่ยง
คำแนะนำ
- ล้างมือด้วยสบู่อย่างน้อย 20 วินาที
- ใช้เจลแอลกอฮอล์เมื่อไม่สะดวกใช้น้ำ
5. เลือกร้านอาหารที่ได้มาตรฐาน
ร้านที่มีการจัดการสุขอนามัยดี จะช่วยลดโอกาสการปนเปื้อน
สังเกตง่าย ๆ
- ผู้ประกอบอาหารสวมถุงมือ
- พื้นที่สะอาด ไม่มีแมลง
- มีการเก็บอาหารเป็นสัดส่วน
ถ้ามีอาการ ควรกินอย่างไร
ในกรณีที่เริ่มมีอาการถ่ายเหลวหรือสงสัยว่าอาจติดเชื้อ การดูแลตัวเองเรื่องอาหารเป็นสิ่งสำคัญมาก1. ดื่มน้ำเกลือแร่ (ORS)
ช่วยทดแทนการสูญเสียน้ำและเกลือแร่
2. กินอาหารอ่อน ย่อยง่าย เช่น
- ข้าวต้ม
- กล้วย
- ซุปใส
3. หลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นลำไส้ เช่น
- ของมัน
- อาหารหวาน
- อาหารรสจัด
- เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
สัญญาณที่ควรพบแพทย์
แม้บางอาการจะดูเหมือนท้องเสียทั่วไป แต่มีบางสัญญาณที่ควรได้รับการดูแลจากแพทย์- ถ่ายเหลวมากกว่า 10 ครั้งต่อวัน
- มีอาการอ่อนแรงมาก
- ดื่มน้ำแล้วไม่ดีขึ้น
- มีอาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย
กินให้ถูก = ลดความเสี่ยงได้จริง
อหิวาตกโรคเป็นโรคที่ป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากใส่ใจเรื่องการกินและสุขอนามัยในชีวิตประจำวันหัวใจสำคัญ คือ
- เลือกอาหารที่ “สุก สะอาด ปลอดภัย”
- ดื่มน้ำที่ได้มาตรฐาน
- ดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลอย่างสม่ำเสมอ
ศูนย์อายุรกรรม
โทร. 0-2265-7777
ศูนย์รักษา: ศูนย์อายุรกรรม
วัน/เดือน/ปี ที่โพสต์: 29/04/2026
แพทย์ผู้เขียน
นพ. ดำเกิง ตันธรรมจาริก
ความถนัดเฉพาะทาง
อายุรแพทย์โรคระบบทางเดินหายใจ





