ใจสั่นแค่ไหน ถึงควรพบแพทย์?

เคยไหม? อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกว่าหัวใจเต้นแรงกว่าปกติ เต้นเร็ว รัว หรือเหมือนหัวใจกระตุกจนรับรู้ได้ชัดเจน หลายคนเรียกอาการนี้ว่า "ใจสั่น" ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย และมีสาเหตุได้ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงภาวะที่เกี่ยวข้องกับหัวใจและระบบการทำงานของร่างกาย

แม้อาการใจสั่นหลายกรณีอาจเกิดขึ้นชั่วคราวและหายได้เอง แต่บางครั้งอาการนี้อาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าร่างกายต้องการให้เราใส่ใจสุขภาพมากขึ้น

ใจสั่น คืออะไร?

อาการใจสั่น (Palpitations) คือความรู้สึกที่รับรู้ได้ว่าหัวใจกำลังเต้นผิดไปจากปกติ ไม่ว่าจะเป็น

• หัวใจเต้นเร็ว
• หัวใจเต้นแรง
• หัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ
• รู้สึกเหมือนหัวใจกระโดดหรือสะดุดเป็นช่วง ๆ
• รู้สึกว่าหัวใจเต้นรัวบริเวณหน้าอก คอ หรือคอหอย
  
  

อาการอาจเกิดขึ้นเพียงไม่กี่วินาที หรือเป็นนานหลายนาที ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ

สาเหตุของอาการใจสั่น มีอะไรบ้าง?

อาการใจสั่นสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย โดยสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

1. ปัจจัยจากการใช้ชีวิตประจำวัน

• ดื่มกาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง หรือคาเฟอีนในปริมาณมาก
• พักผ่อนไม่เพียงพอ
• ออกกำลังกายหนัก
• สูบบุหรี่
• ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• ความเครียดหรือความตื่นเต้น

ในหลายกรณี เมื่อปรับพฤติกรรมและพักผ่อนเพียงพอ อาการมักค่อย ๆ ดีขึ้น

2. ผลข้างเคียงจากยาและอาหารเสริม
ยาบางชนิดอาจกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น เช่น

• ยาแก้คัดจมูก
• ยารักษาโรคหอบหืดบางชนิด
• ยาลดน้ำหนัก
• อาหารเสริมที่มีสารกระตุ้น

หากเริ่มมีอาการหลังใช้ยาใหม่ ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อประเมินเพิ่มเติม

3. ภาวะทางร่างกาย
อาการใจสั่นอาจเกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพบางอย่าง เช่น

• ไทรอยด์เป็นพิษ
• ภาวะโลหิตจาง
• ภาวะขาดน้ำ
• ระดับเกลือแร่ในร่างกายผิดปกติ
• ไข้หรือการติดเชื้อ
  
  

4. ความผิดปกติของหัวใจ
ในบางราย อาการใจสั่นอาจเกิดจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia) หรือโรคหัวใจบางชนิด ซึ่งควรได้รับการวินิจฉัยและดูแลจากแพทย์

ใจสั่นแบบไหน ควรพบแพทย์?

หากพบลักษณะต่อไปนี้ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

1. ใจสั่นบ่อยขึ้นหรือเป็นนานกว่าปกติ
หากอาการเกิดซ้ำบ่อยครั้ง หรือแต่ละครั้งเป็นนานหลายนาทีจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

2. ใจสั่นร่วมกับอาการแน่นหน้าอก
อาการแน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก หรือรู้สึกอึดอัดบริเวณทรวงอกที่เกิดร่วมกับใจสั่น อาจเกี่ยวข้องกับระบบหัวใจและหลอดเลือด

3. ใจสั่นร่วมกับเวียนศีรษะ หน้ามืด หรือเป็นลม
อาการเหล่านี้อาจสะท้อนว่าหัวใจสูบฉีดเลือดได้ไม่เต็มประสิทธิภาพในช่วงเวลาหนึ่ง

4. ใจสั่นร่วมกับหายใจเหนื่อย
หากมีอาการหอบเหนื่อย เหนื่อยง่ายผิดปกติ หรือหายใจไม่สะดวก

5. มีโรคหัวใจหรือปัจจัยเสี่ยงอยู่เดิม
ผู้ที่มีประวัติ

• โรคหัวใจ
• ความดันโลหิตสูง
• เบาหวาน
• ไขมันในเลือดสูง
• ประวัติคนในครอบครัวมีโรคหัวใจ

หากมีอาการใจสั่น ควรเข้ารับการตรวจแม้อาการจะเกิดขึ้นเพียงระยะสั้น

เมื่อมาพบแพทย์ จะต้องตรวจอะไรบ้าง?

แพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด เช่น

• อาการเกิดขึ้นเมื่อใด
• เป็นนานแค่ไหน
• มีปัจจัยกระตุ้นหรือไม่
• มีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่

จากนั้นอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG/ECG)
• ติดเครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชั่วโมง (Holter Monitor)
• ตรวจเลือด
• ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์
• อัลตราซาวด์หัวใจ (Echocardiogram)

การตรวจเหล่านี้ช่วยให้แพทย์สามารถระบุสาเหตุและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

วิธีดูแลตัวเองเมื่อมีอาการใจสั่น

หากอาการไม่ได้รุนแรงและไม่ได้เกิดจากภาวะฉุกเฉิน สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ ดังนี้

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• ลดการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
• ดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน
• ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
• จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์
• สังเกตและจดบันทึกช่วงเวลาที่เกิดอาการ เพื่อช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้แม่นยำขึ้น

อาการใจสั่นเป็นอาการที่พบได้บ่อยและเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่พฤติกรรมในชีวิตประจำวันไปจนถึงภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ การสังเกตลักษณะอาการ ความถี่ และอาการร่วมอื่น ๆ มีความสำคัญอย่างมาก

หากมีอาการใจสั่นเกิดขึ้นบ่อย เป็นนานผิดปกติ หรือมีอาการร่วม เช่น เจ็บหน้าอก เวียนศีรษะ เป็นลม หรือเหนื่อยง่าย การเข้ารับการประเมินจากแพทย์จะช่วยให้ทราบสาเหตุและได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม เพื่อให้หัวใจทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุณภาพชีวิตเป็นไปอย่างปกติ

ศูนย์โรคหัวใจและหลอดเลือด
โทร. 0-2265-7777