เจาะเลือดตรวจสุขภาพ ตรวจค่าอะไรบ้าง?

ในขณะร่างกายแข็งแรงดี หลายคนมีความลังเลว่าจำเป็นต้องตรวจสุขภาพหรือไม่ ในความเป็นจรงการเจาะเลือดตรวจสุขภาพเป็นเหมือนการเช็กระบบภายในที่ตาเรามองไม่เห็น ช่วยให้เราเห็นแนวโน้มความเสี่ยง เพื่อวางแผนดูแลตัวเองได้ตรงจุดมากขึ้น

การตรวจพื้นฐานที่มักแนะนำ

การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (complete blood count, CBC)
ช่วยดูภาพรวมของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด โดยภาวะซีดจากโลหิตจางธาลัสซีเมียพบได้บ่อย อุบัติการณ์ในประชากรไทยสูงถึงร้อยละ 30–40 และความชุกของภาวะซีดเพิ่มขึ้นตามอายุที่มากขึ้น

การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร (fasting blood sugar, FBS) และน้ำตาลสะสม (HbA1c)
ค่า FBS เป็นการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร ควรงดอย่างน้อย 8 ชั่วโมง เป็นการตรวจคัดกรองเบาหวานที่ง่ายและให้ผลแม่นยำ ส่วนการตรวจค่าน้ำตาลสะสม HbA1c สะท้อนค่าน้ำตาลย้อนหลังประมาณ 3 เดือน

โดยเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยและมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ผู้ป่วยระยะแรกมักไม่มีอาการและอาจมีอาการในระยะที่มีภาวะแทรกซ้อนแล้ว นอกจากนี้โรคเบาหวานยังเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง

การตรวจระดับไขมันในเลือด (lipid profile)
ประกอบด้วย Total cholesterol ไขมันคอเลสเตอรอลรวม, LDL คอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี, Triglyceride ไขมันไม่ดีอีกชนิดหนึ่ง และ HDL คอเลสเตอรอลชนิดดี ระดับไขมันในเลือดที่ผิดปกติมีความสำคัญเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

การตรวจการทำงานของไตในเลือด (creatinine)
ค่า creatinine ในเลือด มีประโยชน์ในการประเมินการกรองของไต (estimated glomerular filtration rate, eGFR) โดยการกรองของไตจะลดลงตามอายุ รวมถึงการใช้ยาต่างๆ อาจส่งผลต่อการทำงานของไตได้

การตรวจปัสสาวะ (urinalysis, UA)
สามารถดูค่าโปรตีนในปัสสาวะ เม็ดเลือดแดงที่ปนมาในปัสสาวะ และการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง (cancer screening)
การตรวจคัดกรองโรคมะเร็งเป็นการคัดกรองเพื่อประโยชน์ในการวินิจฉัยโรคมะเร็งในระยะแรก การคัดกรองโรคมะเร็งต้องคำนึงถึงปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งชนิดนั้นๆ เช่น อายุ เพศ ประวัติครอบครัว และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ใหญ่

ก่อนเจาะเลือดตรวจสุขภาพควรเตรียมตัวอย่างไร

• การตรวจน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร (FBS) ควรงดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ก่อนเจาะเลือด
• การตรวจไขมันในเลือด ควรงดอาหาร 10–12 ชั่วโมง ก่อนเจาะเลือด รวมถึงงดดื่ม ชา กาแฟ น้ำหวาน เครื่องดื่มต่างๆ และลูกอม โดยสามารถดื่มได้เฉพาะน้ำเปล่า
• แจ้งแพทย์หรือโรคประจำตัว ยาประจำ วิตามิน อาหารเสริมที่ใช้
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนรับการตรวจสุขภาพ

หลังได้ผลตรวจแล้วควรปรึกษาแพทย์ โดยค่าผิดปกติเล็กน้อยอาจสัมพันธ์กับอาหาร ยา หรือพฤติกรรมบางอย่าง การตรวจสุขภาพทำให้เราทราบถึงความเสี่ยงก่อนที่จะเกิดโรค เพื่อวางแผนในการดูแลสุขภาพได้ตรงจุดมากขึ้น และวางแผนตรวจติดตามซ้ำตามคำแนะนำของแพทย์

ศูนย์ตรวจสุขภาพ
โทร. 0-2265-7777