ปวดหลัง ปวดเอวด้านหลัง สาเหตุคืออะไร ปวดจนนอนไม่ได้ต้องทำไง?
อาการปวดหลัง ปวดเอว เป็นปัญหาสุขภาพที่สามารถพบเจอในคนทุกเพศทุกวัย สาเหตุมักมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น นั่งท่าเดิมนาน ๆ ยกของหนักผิดท่า ในกรณีที่ร้ายแรงคือเกิดจากหมอนรองกระดูกเสื่อม กระดูกสันหลังคด หรือเกี่ยวข้องกับโรคต่าง ๆ อย่างนิ่วในไต โรคกระเพาะ หรือลำไส้อักเสบ โดยเฉพาะหากปวดหลังช่วงเอวรุนแรงจนนอนไม่ได้ ควรสังเกตอาการร่วมและรีบไปพบแพทย์ทันที
ถ้าใครที่สงสัยว่าอาการปวดหลังของตัวเองจะเสี่ยงเป็นโรคร้ายแรงไหม บทความนี้จะพาไปดูวิธีสังเกตความรุนแรง สาเหตุแต่ละแบบ และแนวทางรักษาที่ศูนย์โรคกระดูกและข้อแนะนำ
สารบัญ
- ปวดหลังกับปวดเอว ต่างกันอย่างไร เป็นอาการเดียวกันไหม?
- ปวดหลังเกิดจากอะไร มีสาเหตุกี่กลุ่ม?
- ปวดหลังเฉียบพลัน กึ่งเฉียบพลัน และเรื้อรัง ต่างกันยังไง?
- ปวดหลังมากจนนอนไม่ได้ เป็นสัญญาณอันตรายไหม?
- ปวดหลังแบบไหนที่ต้องพบแพทย์เฉพาะทางทันที?
- วิธีแก้อาการปวดหลัง ปวดเอวด้วยตัวเอง และวิธีทางการแพทย์
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดหลัง ปวดเอว (FAQ)
ลักษณะการปวด สงสัยสาเหตุอะไรได้บ้าง?
- ปวดตื้อ ๆ หรือปวดเมื่อย: อาจเกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบ เช่น นั่งนานหรือยกของหนัก ไม่รุนแรงและมักเป็น ๆ หาย ๆ
- ปวดแปลบเหมือนไฟช็อต: สงสัยอาการปวดจากเส้นประสาท (Neuropathic pain)
- ปวดร้าวลงขา: สงสัยเส้นประสาทส่วนเอวถูกกดทับ
ปวดหลังเฉียบพลัน กึ่งเฉียบพลัน และเรื้อรัง ต่างกันยังไง?
ระยะเวลาที่ปวดหลังเฉียบพลันสามารถบอกทิศทางของอาการปวดได้ หากไม่เกิน 6 สัปดาห์ ส่วนใหญ่จะดีขึ้นเมื่ออาการเจ็บหายดี แต่ถ้าปวดนานถึง 6-12 สัปดาห์ ควรเริ่มปรึกษาแพทย์ และหากลากยาวเกิน 12 สัปดาห์ อาจหมายถึงอาการปวดเรื้อรังที่มีแนวโน้มปวดต่อเนื่องในระยะยาว
| ลักษณะ | ปวดหลังเฉียบพลัน | ปวดหลังกึ่งเฉียบพลัน | ปวดหลังเรื้อรัง |
|---|---|---|---|
| ระยะเวลา | ปวดไม่เกิน 6 สัปดาห์ | 6-12 สัปดาห์ | ปวดเกิน 12 สัปดาห์ |
ปวดหลังมากจนนอนไม่ได้ เป็นสัญญาณอันตรายไหม?
ปวดหลังมากจนนอนไม่ได้ เป็นอาการร้ายแรงที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาการปวดทั่วไปจะดีขึ้นจากการได้พักหรือเปลี่ยนท่าทาง แต่หากปวดหลัง ปวดเอวอย่างต่อเนื่อง หรือแม้ตอนนอนนิ่ง ๆ อาจเป็นสัญญาณของการอักเสบรุนแรง การติดเชื้อ หรือความผิดปกติที่ต้องได้รับการวินิจฉัยอย่างละเอียด
ปวดหลังแบบไหนที่ต้องพบแพทย์เฉพาะทางทันที?
หากปวดหลังและมีอาการร่วมบางอย่าง เช่น มีไข้ มีอาการชา อ่อนแรง อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ กระดูกสันหลังผิดปกติรุนแรง หรือเส้นประสาทถูกกดทับมาก สัญญาณที่ควรรีบพบแพทย์ทันทีมีดังนี้
สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าปวดหลังอันตราย
- ปวดรุนแรงจนไม่สามารถทำกิจกรรมประจำวันได้
- ปวดหลังร้าวลงขาข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้งสองข้าง ร่วมกับมีภาวะอ่อนแรง
- มีไข้ หนาวสั่น หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ปวดหลังเรื้อรังนานกว่า 12 สัปดาห์
- การควบคุมปัสสาวะ อุจจาระผิดปกติไปจากเดิม
แพทย์ตรวจวินิจฉัยอาการปวดหลังอย่างไร?
- เอกซเรย์ (X-ray): ดูโครงสร้างกระดูกสันหลังว่าผิดรูปหรือไม่
- MRI กระดูกสันหลัง: กรณีสงสัยว่าผู้ป่วยหมอนรองกระดูกเคลื่อนหรือเส้นประสาทถูกกดทับ
- ตรวจเลือดหรือปัสสาวะ: คัดกรองการติดเชื้อหรือความผิดปกติของอวัยวะภายใน
วิธีแก้อาการปวดหลัง ปวดเอวด้วยตัวเอง และวิธีทางการแพทย์
สามารถรักษาอาการปวดหลังเบื้องต้นได้ด้วยตัวเอง สำหรับอาการที่ไม่รุนแรง และการรักษาทางการแพทย์สำหรับกรณีที่ดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้นหรือมีสาเหตุอื่น ๆ ซึ่งแพทย์จะเลือกวิธีให้เหมาะสมกับความรุนแรงของผู้ป่วย
ดูแลตัวเองที่บ้านอย่างไรให้อาการดีขึ้น
- หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และนั่งท่าเดิมนาน ๆ
- ยืดกล้ามเนื้อ และคลายกล้ามเนื้อเป็นประจำ
- ประคบเย็นใน 48 ชั่วโมงแรก และประคบร้อนเพื่อให้กล้ามเนื้อคลาย
- ลุกเปลี่ยนอิริยาบถทุก 30-45 นาที
วิธีรักษาทางการแพทย์ เมื่ออาการไม่ดีขึ้นภายหลังการทานยา
- ทำกายภาพบำบัด: ใช้คลื่นความร้อนลึกหรือกระแสไฟฟ้าลดปวด ร่วมกับฝึกท่าที่ถูกต้อง
- ฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลัง: กรณีอักเสบรุนแรงและไม่ตอบสนองต่อการทานยา
- การผ่าตัด: หากรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดหลัง ปวดเอว (FAQ)
ปวดหลังในวัยทำงานกับวัยสูงอายุ สาเหตุต่างกันไหม?
วัยทำงานมักปวดหลังจากภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนทับเส้นประสาท ส่วนวัยสูงอายุมักปวดหลังจากกระดูกสันหลังเสื่อมทับเส้นประสาท
ออกกำลังกายแล้วปวดหลังมากขึ้น ควรหยุดไหม?งดการลงน้ำหนักแรง ๆ หรือท่าบิดเอวและหลังเยอะ ๆ ไปก่อน ให้เปลี่ยนเป็นการพักหรือยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ แทน แต่หากพักแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นและรุนแรงกว่าเดิม ควรปรึกษาแพทย์ให้เร็วที่สุด
ปวดหลังเกี่ยวข้องกับโรคไตหรือไม่?
มีโอกาส หากปวดร้าวมาบริเวณบั้นเอว ร่วมกับมีไข้ ปัสสาวะแสบขัด หรือปัสสาวะมีสีขุ่นผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของนิ่วในไตหรือไตอักเสบ
นวดแผนไทยช่วยลดปวดหลังได้จริงไหม?
ช่วยได้ในกรณีปวดหลังจากกล้ามเนื้อทั่วไป จะช่วยคลายกล้ามเนื้อที่ตึงเกร็งและเพิ่มการไหลเวียนเลือดได้ดี แต่หากปวดหลังมีสาเหตุจากหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท การนวดแรง ๆ อาจทำให้กระดูกหักยุบตัวลงได้
ศูนย์โรคกระดูกและข้อ
โทร. 0-2265-7777



