ไข้หวัดใหญ่กับภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ

หลายคนมักมองว่า “ไข้หวัดใหญ่” เป็นเพียงโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่ทำให้มีไข้ ปวดเมื่อย ไอ หรือเจ็บคอ และเมื่ออาการดีขึ้นก็สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่ในความเป็นจริง ไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะระบบทางเดินหายใจเท่านั้น เพราะเชื้อไวรัสสามารถกระตุ้นการอักเสบในร่างกาย และส่งผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดได้เช่นกัน

โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด ผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันลดลง การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่อาจเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจตามมาได้

สารบัญ

• ไข้หวัดใหญ่ส่งผลต่อหัวใจได้อย่างไร?
• ภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจที่อาจพบจากไข้หวัดใหญ่
• ใครบ้างที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ?
• สัญญาณที่ควรพบแพทย์
• วิธีลดความเสี่ยงของไข้หวัดใหญ่และภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ

ไข้หวัดใหญ่ส่งผลต่อหัวใจได้อย่างไร?

เมื่อร่างกายติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ ระบบภูมิคุ้มกันจะตอบสนองด้วยการหลั่งสารอักเสบจำนวนมากเพื่อกำจัดเชื้อโรค แม้จะเป็นกลไกตามปกติของร่างกาย แต่ในบางราย การอักเสบที่เกิดขึ้นอาจส่งผลต่อหัวใจและหลอดเลือดได้

นอกจากนี้ ขณะเจ็บป่วยร่างกายจะมีความต้องการออกซิเจนเพิ่มขึ้น หัวใจจึงต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ หากผู้ป่วยมีโรคหัวใจอยู่เดิม อาจทำให้อาการของโรครุนแรงขึ้นหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้

งานวิจัยหลายฉบับพบว่า ความเสี่ยงของการเกิดภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหรือกล้ามเนื้อหัวใจตายอาจเพิ่มขึ้นในช่วงไม่กี่วันแรกหลังการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงด้านหัวใจและหลอดเลือด

ภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจที่อาจพบจากไข้หวัดใหญ่

1. กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (Myocarditis)

ภาวะนี้เกิดจากการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ ซึ่งอาจเกิดขึ้นหลังการติดเชื้อไวรัสหลายชนิด รวมถึงไวรัสไข้หวัดใหญ่

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• เหนื่อยง่ายผิดปกติ
• หายใจไม่สะดวก
• ใจสั่น
• เจ็บหรือแน่นหน้าอก
• อ่อนเพลียมากกว่าปกติ

ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการไม่ชัดเจนในระยะแรก ทำให้เข้าใจว่าเป็นเพียงอาการจากไข้หวัดใหญ่ทั่วไป

2. ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน

การอักเสบในร่างกายสามารถกระตุ้นให้คราบไขมันภายในหลอดเลือดเกิดความไม่เสถียร และเพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดหัวใจตีบหรืออุดตันเฉียบพลันได้

อาการสำคัญที่ควรสังเกต ได้แก่

• เจ็บหรือแน่นหน้าอก
• เจ็บร้าวไปที่แขน คอ หรือกราม
• เหงื่อออกมากผิดปกติ
• หายใจลำบาก
• เวียนศีรษะหรือหน้ามืด

หากมีอาการดังกล่าว ควรเข้ารับการรักษาโดยเร็ว

3. ภาวะหัวใจล้มเหลวกำเริบ

ในผู้ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวอยู่เดิม การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่อาจทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น จนเกิดการกำเริบของโรค

อาการที่พบได้ ได้แก่

• เหนื่อยง่ายขึ้น
• หอบเหนื่อยเมื่อนอนราบ
• ขาบวมหรือเท้าบวม
• น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากการคั่งของน้ำ

4. ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ภาวะอักเสบ ไข้สูง หรือความผิดปกติของระดับเกลือแร่ในร่างกายระหว่างการเจ็บป่วย อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

ผู้ป่วยอาจรู้สึกใจสั่น หัวใจเต้นเร็วหรือเต้นไม่สม่ำเสมอ วิงเวียน หน้ามืด หรือเหนื่อยง่ายกว่าปกติ

ใครบ้างที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ?

แม้ว่าภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจจากไข้หวัดใหญ่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่กลุ่มที่ควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ ได้แก่

• ผู้สูงอายุ
• ผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด
• ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
• ผู้ที่มีภาวะอ้วน
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันลดลง
• หญิงตั้งครรภ์

หากอยู่ในกลุ่มดังกล่าวและมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ ควรติดตามอาการอย่างใกล้ชิด และปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ

สัญญาณที่ควรพบแพทย์

ผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ หากพบอาการต่อไปนี้

• เจ็บหรือแน่นหน้าอก
• หายใจลำบาก
• เหนื่อยมากผิดปกติ
• ใจสั่นหรือหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
• เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือหมดสติ
• อาการไข้หวัดใหญ่ไม่ดีขึ้นหรือรุนแรงมากขึ้น

การได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนและส่งเสริมให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีขึ้น

วิธีลดความเสี่ยงของไข้หวัดใหญ่และภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ

1. ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี

วัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นหนึ่งในวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง

นอกจากนี้ หลักฐานทางการแพทย์ยังพบว่า การได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่อาจมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงของเหตุการณ์ทางหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยบางกลุ่มได้อีกด้วย

2. ดูแลสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ

• ล้างมือด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์เจลเป็นประจำ
• สวมหน้ากากเมื่อมีอาการป่วยหรืออยู่ในพื้นที่แออัด
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสใบหน้าโดยไม่จำเป็น
• พักผ่อนให้เพียงพอ

3. ควบคุมโรคประจำตัวอย่างต่อเนื่อง

ผู้ที่มีโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือเบาหวาน ควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งและติดตามการรักษาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อควบคุมโรคให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม และช่วยให้ร่างกายพร้อมรับมือกับการติดเชื้อได้ดียิ่งขึ้น

ไข้หวัดใหญ่อาจกระทบหัวใจ รู้ทันช่วยลดความเสี่ยง

ไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่หลายคนคุ้นเคย แต่ผลกระทบของโรคอาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงอาการไข้ ไอ หรือเจ็บคอเท่านั้น ในบางราย โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงด้านหัวใจและหลอดเลือด การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่อาจเกี่ยวข้องกับภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ภาวะหัวใจล้มเหลวกำเริบ และภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

การสังเกตอาการอย่างเหมาะสม เข้ารับการประเมินจากแพทย์เมื่อมีสัญญาณผิดปกติ รวมถึงการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี ล้วนเป็นส่วนสำคัญในการดูแลสุขภาพหัวใจและลดความเสี่ยงจากโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการไข้หวัดใหญ่ร่วมกับอาการเหนื่อยง่าย เจ็บแน่นหน้าอก ใจสั่น หรือมีโรคหัวใจอยู่เดิม ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เฉพาะทาง เพื่อรับคำแนะนำและการดูแลที่เหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก