วิธีสังเกตถ่ายเป็นเลือดแบบไหน ที่ลำไส้กำลังส่งสัญญาณ

อาการถ่ายเป็นเลือด แม้จะดูเหมือนเรื่องเล็กน้อยที่เกิดขึ้นเพียงครั้งคราว แต่อาการนี้ไม่ควรถูกมองข้ามและปล่อยผ่านไป เพราะในบางกรณีเลือดที่ออกมาอาจไม่ใช่แค่ผลจากการเบ่งถ่ายแรงเกินไปจนเกิดแผลหรือเป็นเพียงอาการอักเสบธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในลำไส้ใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณมีอาการเลือดออกแต่ไม่มีความรู้สึกเจ็บปวดใด ๆ ร่วมด้วย คุณอาจจะยิ่งมีความเสี่ยงที่จะเป็น มะเร็งลำไส้ใหญ่ ได้

สารบัญ

• อุจจาระเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บ เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง?
• สีของเลือดบอกตำแหน่งที่มาของอาการได้เบื้องต้น
• แนวทางการตรวจวินิจฉัย
• ถ่ายเป็นเลือด…ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งดูแลได้ตรงจุด

อุจจาระเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บ เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง?

หลายคนมักสงสัยว่า ทำไมเวลาอุจจาระเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บเลย สาเหตุหลักเป็นเพราะจุดที่เกิดเลือดออกนั้นมักจะอยู่ลึกเข้าไปในลำไส้ใหญ่ หรืออยู่เหนือบริเวณเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวดในทวารหนัก ทำให้เมื่อมีก้อนเนื้อหรือรอยฉีกขาด ร่างกายจึงไม่รู้สึกเจ็บ โดยการถ่ายเป็นเลือดแล้วไม่เจ็บมักมีสาเหตุมาจาก 3 ภาวะหลัก ดังนี้

1. ริดสีดวงทวารชนิดภายใน (Internal Hemorrhoids) หรือภาวะเส้นเลือดขอดในทวารหนัก เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย มักเกิดจากการเบ่งอุจจาระแรง ๆ หรือท้องผูกเรื้อรัง ทำให้หลอดเลือดดำโป่งพองและแตกออกเป็นเลือดสด ๆ โดยที่ไม่รู้สึกเจ็บปวด
2. ติ่งเนื้อในลำไส้ (Colon Polyps) ติ่งเนื้อที่เจริญเติบโตผิดปกติบนผนังลำไส้ใหญ่ ในระยะแรกมักจะไม่มีอาการเจ็บปวดใด ๆ แต่เมื่ออุจจาระเสียดสีกับติ่งเนื้อ อาจทำให้มีเลือดซึมออกมาปนกับอุจจาระได้
3. มะเร็งลำไส้ใหญ่ (Colorectal Cancer) หากปล่อยติ่งเนื้อทิ้งไว้โดยไม่ตัดออก อาจกลายพันธุ์เป็นเซลล์มะเร็งได้ เลือดที่ออกมามักจะปนมากับอุจจาระ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนที่ต้องรีบไปพบแพทย์

สีของเลือดบอกตำแหน่งที่มาของอาการได้เบื้องต้น

เวลาที่พบว่าถ่ายเป็นเลือด สิ่งแรกที่ควรสังเกตคือ สีและลักษณะของเลือด เพราะสีของเลือดที่ปะปนออกมากับอุจจาระเป็นเบาะแสสำคัญที่ช่วยให้แพทย์สามารถประเมินความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารได้ โดยเราสามารถแบ่งลักษณะสีของเลือดเบื้องต้นได้ดังนี้

เลือดสด สีแดงชัดเจน

มักพบในภาวะที่เกิดบริเวณใกล้ปากทวารหนักหรือลำไส้ใหญ่ส่วนปลายสุด เช่น ริดสีดวงทวาร หรือมีแผลเล็ก ๆ จากการเบ่งถ่าย หากสังเกตเห็นเลือดสดหยดลงชักโครกหรือเปื้อนกระดาษทิชชู่ชัดเจนหลังขับถ่าย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความรุนแรง

เลือดสีเข้ม หรือเลือดปนอุจจาระ

อาการที่มีเลือดปนอุจจาระจนมองเห็นเป็นสีแดงคล้ำหรือสีเกือบดำ อาจสะท้อนถึงความผิดปกติที่อยู่ลึกขึ้นไปในลำไส้ใหญ่ เช่น ภาวะเยื่อบุลำไส้อักเสบ ติ่งเนื้อในลำไส้ หรือมีเลือดออกจากกระเปาะในลำไส้ใหญ่ กรณีที่เห็นเลือดผสมเป็นเนื้อเดียวกับอุจจาระหรือมีเมือกมูกปน ควรรีบมาตรวจให้ชัดเจน

อุจจาระสีดำ มีกลิ่นฉุนผิดปกติ

หากอุจจาระสีดำคล้ายยางมะตอยและมีกลิ่นเหม็นคาวรุนแรง มักมีสาเหตุมาจากเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนต้น เช่น กระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น เลือดที่ไหลลงมาจะถูกน้ำย่อยทำปฏิกิริยาจนเปลี่ยนเป็นสีดำ นอกจากนี้ในผู้ป่วยที่มีภาวะตับแข็ง อาจมีเส้นเลือดขอดที่หลอดอาหารแตก ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินและต้องเข้ารับการรักษาโดยเร็วที่สุด

แนวทางการตรวจวินิจฉัย

เมื่อเข้ารับการตรวจ แพทย์จะทำการซักประวัติและพิจารณาตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม เพื่อหาสาเหตุของอาการ เช่น

• การตรวจร่างกายโดยรวมและตรวจคลำทางทวารหนัก
• การตรวจอุจจาระ เพื่อดูว่ามีเลือดแดงซ่อนอยู่หรือไม่ (Fecal Immunochemical Test)
• การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) เป็นวิธีที่แม่นยำและช่วยให้เห็นพยาธิสภาพของเยื่อบุลำไส้ได้โดยตรง หากพบติ่งเนื้อก็สามารถตัดออกได้ เพื่อป้องกันการลุกลามเป็นมะเร็งในอนาคต

ถ่ายเป็นเลือด…ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งดูแลได้ตรงจุด

ลำไส้ของเรามีวิธีส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือที่ไม่เหมือนกันในแต่ละคน หากคุณเริ่มมีอาการอุจจาระเป็นเลือด แม้จะเพียงเล็กน้อยหรือเลือดออกแล้วหยุดไปเอง อย่ารอจนกลายเป็นปัญหาเรื้อรัง เพราะหลายครั้งสิ่งที่ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อย อาจเป็นโอกาสในการตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

ศูนย์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ
โทร. 0-2265-7777