ตรวจมะเร็งลำไส้มีกี่วิธีอะไรบ้าง และเมื่อไรควรตรวจส่องกล้อง? (Hook Paragraph)

มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นหนึ่งในกลุ่มโรคทางเดินอาหารที่พบสถิติผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นโรคมะเร็งเพียงไม่กี่ชนิดที่เราสามารถป้องกันและสกัดกั้นการลุกลามได้ หากได้รับการคัดกรองอย่างถูกวิธีตั้งแต่เนิ่น ๆ สำหรับผู้ที่เริ่มหันมาใส่ใจสุขภาพจึงมักเกิดคำถามว่า ตรวจมะเร็งลำไส้มีกี่วิธี และควรเริ่มต้นเลือกตรวจแบบไหนให้ตรงจุดและเหมาะสมกับตัวเองที่สุด ในปัจจุบันทางการแพทย์มีวิธีการตรวจคัดกรองหลักอยู่ 3 วิธี ได้แก่ การตรวจหาเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระ การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ซึ่งสถิติระบุไว้อย่างชัดเจนว่า หากแพทย์ตรวจพบติ่งเนื้อ (Polyp) ที่มีความผิดปกติและทำการตัดออกได้ตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม จะสามารถช่วยป้องกันการก่อตัวของเซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่ได้เกือบ 100% ดังนั้นการทำความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอน ข้อดีและข้อจำกัดของการตรวจแต่ละรูปแบบ รวมถึงการประเมินว่าเมื่อไรที่คุณควรเข้ารับการส่องกล้องตามช่วงอายุและความเสี่ยง จึงจะช่วยปกป้องชีวิตของคุณจากภัยเงียบนี้ได้อย่างยั่งยืน

สารบัญ

• 3 วิธีตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ที่มีมาตรฐานทางการแพทย์
• เปรียบเทียบข้อดีและข้อจำกัด เลือกตรวจมะเร็งลำไส้วิธีไหนดี?
• เกณฑ์อายุและความเสี่ยง เมื่อไรที่คุณควรเข้ารับการ "ส่องกล้อง"?
• 4 ขั้นตอนการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด
• หากส่องกล้องพบ "ติ่งเนื้อ (Polyp)" ต้องผ่าตัดใหญ่หรือไม่?
• คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

3 วิธีตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ที่มีมาตรฐานทางการแพทย์

การตรวจมะเร็งลำไส้สามารถทำได้หลายระดับ ขึ้นอยู่กับประวัติสุขภาพและความเสี่ยงของผู้ป่วย โดยมี 3 วิธีหลักที่ได้รับการยอมรับระดับสากลว่ามีประสิทธิภาพสูงในการค้นหาความผิดปกติของลำไส้ใหญ่ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ได้แก่

1. การตรวจหาเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระ (FIT Test / FOBT)

เป็นการตรวจหาคราบเลือดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ซึ่งอาจไหลซึมมาจากติ่งเนื้อหรือก้อนมะเร็งในลำไส้

2. การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Colonography)

เป็นการสร้างภาพ 3 มิติของลำไส้ใหญ่ เพื่อตรวจหาความผิดปกติเชิงโครงสร้างและติ่งเนื้อขนาดใหญ่

3. การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)

เป็นวิธีมาตรฐานโดยใช้กล้องขนาดเล็กสอดเข้าทางทวารหนักเพื่อดูเยื่อบุลำไส้ทั้งหมด หากพบติ่งเนื้อสามารถตัดออกได้ทันที

เปรียบเทียบข้อดีและข้อจำกัด เลือกตรวจมะเร็งลำไส้วิธีไหนดี?

แต่ละวิธีการตรวจคัดกรองมีความแม่นยำ ข้อจำกัดและขั้นตอนการเตรียมตัวที่แตกต่างกัน การเปรียบเทียบข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้คุณและแพทย์ร่วมกันพิจารณาเลือกวิธีที่ตอบโจทย์ความต้องการและสภาพร่างกายได้ดีที่สุด ดังตารางต่อไปนี้

เกณฑ์อายุและความเสี่ยง เมื่อไรที่คุณควรเข้ารับการ "ส่องกล้อง"?

แนวทางเวชปฏิบัติแนะนำให้ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปทุกคน เข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่เพื่อคัดกรองโรคแม้จะยังไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ แต่หากคุณมีปัจจัยเสี่ยงสูง เช่น มีพ่อแม่หรือพี่น้องสายตรงมีประวัติเป็นมะเร็งลำไส้ แพทย์จะแนะนำให้เริ่มส่องกล้องตั้งแต่อายุ 40 ปี หรือให้เริ่มตรวจก่อนช่วงอายุที่ญาติสายตรงเป็นโรคประมาณ 10 ปี เพื่อการป้องกันที่รัดกุม

4 ขั้นตอนการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด

หลายคนมักกังวลและกลัวการส่องกล้อง แต่ปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์และยาระงับความรู้สึก ทำให้กระบวนการทั้งหมดมีความปลอดภัย ไม่เจ็บปวด และใช้เวลาเพียงไม่นาน โดยมีขั้นตอนหลัก 4 ขั้นตอน ดังนี้

1. ทานยาระบายล้างลำไส้ ก่อนถึงวันตรวจ ผู้ป่วยจะต้องดื่มยาระบายและน้ำเปล่าตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อล้างอุจจาระและเศษอาหารออกให้เกลี้ยงที่สุด
2. ให้ยานอนหลับอย่างอ่อน ก่อนเริ่มหัตถการ วิสัญญีแพทย์จะให้ยานอนหลับแบบอ่อน ๆ เพื่อช่วยให้คุณรู้สึกผ่อนคลาย หลับสบายและไม่รู้สึกเจ็บเลยตลอดการตรวจ
3. ขั้นตอนการส่องกล้อง แพทย์จะสอดกล้องขนาดเล็กที่มีความยืดหยุ่นสูงสอดผ่านทางทวารหนักเพื่อสำรวจความผิดปกติของเยื่อบุลำไส้ใหญ่ เพื่อตรวจดูเยื่อบุลำไส้โดยใช้เวลาประมาณ 20-30 นาที
4. พักฟื้นและฟังผลตรวจ เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการ คุณจะได้พักฟื้นในห้องสังเกตอาการจนกว่ายาจะหมดฤทธิ์ จากนั้นแพทย์จะแจ้งผลการส่องกล้องให้ทราบทันทีในวันเดียวกัน

หากส่องกล้องพบ "ติ่งเนื้อ (Polyp)" ต้องผ่าตัดใหญ่หรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดใหญ่ หากแพทย์ส่องกล้องพบติ่งเนื้อขนาดเล็กถึงปานกลาง ส่วนใหญ่แพทย์สามารถใช้เครื่องมือพิเศษที่ติดอยู่กับปลายกล้อง ทำการคล้องและตัดติ่งเนื้อนั้นออกมาได้เลยทันที (Polypectomy) ซึ่งถือเป็นการตัดไฟแต่ต้นลมและช่วยหยุดยั้งไม่ให้ติ่งเนื้อนั้นเจริญเติบโตหรือกลายพันธุ์ไปเป็นเซลล์มะเร็งในอนาคตได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ตรวจอุจจาระแล้วผลปกติ จำเป็นต้องส่องกล้องอีกหรือไม่?

กรณีที่ผลการตรวจอุจจาระออกมาปกติ ไม่พบเลือดแฝง แพทย์อาจพิจารณาให้ยืดระยะเวลาการส่องกล้องออกไปก่อนได้ แต่อย่างไรก็ตามต้องเข้าใจว่าการตรวจอุจจาระไม่สามารถดักจับติ่งเนื้อขนาดเล็กที่ยังไม่แตกหรือไม่มีเลือดซึมได้ ดังนั้นหากต้องการความมั่นใจในการคัดกรองหาความผิดปกติ การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ก็ยังถือเป็นทางเลือกที่แม่นยำและยืนยันความปลอดภัยได้มากกว่า

หลังจากการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ มีผลข้างเคียงอะไรที่ต้องระวังไหม?

อาการที่พบได้บ่อยที่สุด คือ รู้สึกท้องอืด จุกแน่นหรือมีลมในท้องเยอะ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ เพราะระหว่างส่องกล้องแพทย์จำเป็นต้องเป่าลมเข้าไปขยายลำไส้เพื่อให้มองเห็นภาพได้ชัดขึ้น โดยอาการนี้จะค่อย ๆ หายไปเองเมื่อคุณได้ผายลมหรือขับถ่าย แต่ข้อควรระวัง คือ หากกลับไปพักที่บ้านแล้วมีอาการปวดเกร็งหน้าท้องอย่างรุนแรงหรือมีเลือดสดปนมากับอุจจาระ ควรรีบติดต่อแพทย์ทันที

โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่มักไม่แสดงอาการในระยะแรกเริ่ม แต่อย่างไรก็ตามเราสามารถป้องกันโรคร้ายนี้ได้ หากเริ่มต้นคัดกรองอย่างถูกต้องและถูกเวลา สำหรับผู้ที่มีอายุเข้าเกณฑ์ มีประวัติคนในครอบครัวเคยป่วยเป็นโรคนี้หรือเพียงแค่ต้องการเช็กความสมบูรณ์ของร่างกาย ศูนย์โรคระบบทางเดินอาหารและตับโรงพยาบาลวิชัยยุทธพร้อมให้การดูแลคุณด้วยแพทย์เฉพาะทางมากประสบการณ์ผสานกับเทคโนโลยีการส่องกล้องที่มีความคมชัดสูง เพื่อให้คุณได้รับผลการวินิจฉัยที่แม่นยำ และก้าวเดินต่อไปด้วยความมั่นใจในสุขภาพที่ดี

ศูนย์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ
โทร. 0-2265-7777